Donderdag 3 januari

Bibberbaarzen

De wintervisserij op baars in de jachthavens heeft alweer enkele maanden onze volle aandacht. Niet alleen omdat die visserij nu erg productief kan zijn, maar ook omdat de daarbij toegepaste techniek ons enorm aanspreekt. Met gevoelige hengels, dunne lijnen en shadjes gepresenteerd op ultralichte loodkopjes komen de aanbeten meestal goed door. En het mag dan koud zijn, knokken doen onze gestreepte vrienden nog steeds als gekken. Het lichte materiaal wordt regelmatig stevig op de proef gesteld.
Het weer is een ander aspect dat deze visserij zo mooi kan maken. Als het éven meezit is de wereld in deze periode van het jaar voorzien van een beetje sneeuw of rijp, wat voor een geweldige sfeer zorgt. Extra genot tijdens het vissen vanaf de steigers!

Toch kent ook deze visserij zijn grenzen. In mijn agenda staat een dagje baarzen samen met Sanne Ploegaert en Gert- Jan Tollenaar genoteerd. Als ik de avond voordat we op pad gaan nog even naar de weersberichten kijk, realiseer ik me dat we die grenzen morgen wel eens tegen zouden kunnen komen. Teletekst vertelt me dat het de hele dag licht zal blijven vriezen en dat de harde oostenwind – aan de kust maar liefst kracht 5 a 6 – in een gevoelstemperatuur van -10 graden celcius zal resulteren. Ik ken dat soort omstandigheden en één ding weet ik zeker: het wordt bikkelen voor onze baarzen.

Donderdagochtend, 09.30 uur. De jachthaven spookt. Een afgrijselijk gure, haast stormachtige oostenwind snijdt door de masten van de boten. Het gefluit zou je zelfs thuis voor de warme kachel rillingen kunnen bezorgen. We zeggen niet veel als we over de steigers lopen. Stuk voor stuk worstelen we met de kou en de wind. Die blaast genadeloos in onze gezichten, hoever we ook wegkruipen in onze kragen en sjaals. Niemand zegt het, iedereen denkt het: waar zijn we in hemelsnaam aan begonnen?

Harde oostenwind teistert ons landje

We gaan van start op de plek waar ik hier al vaker veel gevangen heb. Meestal is het succes dat in dit steigervak geboekt wordt een goede indicatie voor de vangsten in de hele haven, zo is mijn ervaring. Ik ga met mijn rug in de wind staan en voel hoe de capuchon van m'n jas direct opgeblazen wordt. Ideaal eigenlijk, want dat beschermt mijn gezicht beter dan die ene sjaal. De wind gaat vreselijk tekeer, ik peins er niet eens over op de smalle steigertjes te gaan staan. Mensen wat is het koud. Wat 'n ziekelijke omstandigheden. Viste ik al eens met zoveel wind? Het is dít soort weer dat mensen ooit deed geloven in weergoden. Sanne voelt de straf vooral aan z'n handen: hij is zijn handschoenen vergeten. Ik zie het met lede ogen aan en ben blij dat ik de mijne bij me heb.

Van echt subtiel vissen komt niet veel terecht. De wind blaast hengel en lijn alle kanten op en daar komt nog eens bij dat de lijn en geleide- ogen langzaam dichtvriezen. Vandaag mógen we niet vissen, zo lijkt het wel. Alles houdt ons tegen.
Na een ruim kwartier houden we het voor gezien. We hebben ondanks de kou en wind een redelijk stuk water af kunnen vissen en het feit dat daarbij niet eens een tikje is gevoeld zegt ons dat we de vis elders zullen moeten zoeken. Het stadje herbergt nog veel meer water, vaak op beschutte plekken. Daar zullen we ons heil gaan zoeken.

Een dode havenarm van een meter of vijftien breed ligt volledig beschut tussen de huizen. We parkeren de auto vrijwel direct aan het water en gaan aan de slag. Met lichte tegenzin, zo merk ik. Zo'n warme auto maakt zelfs een gemotiveerde baarsvisser lui.
Het water blijkt veel witvis te herbergen. Continu worden onze shadjes beroerd wanneer we ze binnenvissen. Verderop drijft een forse blankvoorn die duidelijk niet lang meer te leven heeft. Ik bedenk dat dit het type stek is waar je nu eigenlijk met 'n vaste stok moet zitten. Sanne en Gert- Jan zijn het met me eens. Je kunt hier kilo's vis vangen momenteel, dat is duidelijk. Daar moet dus ook roofvis in de buurt liggen, zou je zeggen. Sanne tikt er vrijwel direct een baarsje uit. Éindelijk! De hoop op succes groeit.

Een glimlach in de kou

Ook voor hem een plek uit de wind

Toch blijven volgende vangsten uit. Zelfs met drie man sterk komen we niet verder dan nog enkele subtiele tikjes. We proberen het nog een klein half uurtje en besluiten dan een andere stek op te zoeken. Wederom zijn het de omstandigheden die daar een rol in spelen: vangen of verkassen, dat is de tactiek van vandaag. Uren zoeken en prutsen is met deze kou gewoon geen optie.

De tomtom doet zijn werk uitstekend. Binnen een half uur staan we wederom op de steigers. Nieuwe ronde, nieuwe kansen. Onze handen zijn weer opgewarmd, klaar voor een nieuwe koudegolf. Met verbeten gezichten gaan we van start in de uiterste hoek van de haven. Abnormale aantallen futen zwemmen hier argwanend rond. Ze trekken weg als we de steigers betreden. Jagen doen ze niet. Hoewel de aanwezigheid van deze watervogels ons gewoonlijk vertrouwen geeft, hebben we het vermoeden dat ze nu geen indicatie vormen voor de precieze plek waar de witvis en baars ligt. Ook deze vogels mijden de kou en gaan in de eerste plaats uit de wind liggen. Jagen doen ze waarschijnlijk op gezette tijden van de dag.

Terug in de haven

Na een kwartier is duidelijk dat de baars elders ligt. Stiekem hadden we dat vermoeden ook al. Toen Sanne hier kort geleden met Volkmar was, vonden ze de vis superlokaal op een stekje aan de andere zijde van de haven. Daar bleek de baars opgestapeld te liggen en werd continu gevangen. Ik hoop dat we ze er weer zullen vinden als we naar de bewuste stek lopen. Het duurt even, maar dan gaat het inderdaad los. De eerste vis gaat voorzichtig aan mijn shadje hangen. Baars!

In stijl op de kleine Fin- S fish

Vanaf dat moment lijkt een vreetfestijn los te barsten. Ineens knalt de ene na de andere baars op ons kunstaas. Wierpen we in eerste instantie vooral, nu vinden we de vissen telkens recht onder de steiger. Binnen een enkel steigervak vangen we ons compleet klem. Dubbelvangsten bij de vleet, hoge twintigers als hoofdmoot. Af en toe wandelt er zelfs een mooie dertiger tussendoor en stuk voor stuk zijn de vissen moddervet. Onze doelgerichte tactiek van vandaag wordt hier beloond. We hebben ze gevonden, nu slaan we onze slag!

Gevonden!

Relatief forse, kerngezonde vissen

De aanbeten zijn opvallend hard. Meestal is dat in de winter anders; de vis gaat dan voorzichtig aan het aas hangen. De nieuwe Signature van SPRO vist geweldig, al vriezen de kleine geleide- ogen extra snel dicht. Werpen is gelukkig geen noodzaak. Ik realiseer me dat dit het échte winterbaarzen is en merk het met een grijns op. Bam! Met een harde knal slaat een forse baars precies op dat moment het ijs uit de ogen. Wat is dit mooi. En jémig wat is die kou doordringend. Zelfs de talloze baarzen doen me mijn half bevroren tenen niet vergeten. De rest van mijn lijf heeft het ook zwaar. Zelden had ik zo'n loopneus! Mijn ogen tranen aan één stuk door van de permanente wind.

Gert- Jan met een mooie

Aantallen...

Dan is het plotseling over met de pret. De havenmeester stuurt ons weg en we realiseren ons dat we de vis elders zullen moeten zoeken. Volgens de letter der wet heeft de man gelijk, wij ook op onze manier. We zijn werkelijk niemand tot last en komen alleen een paar visjes vangen. Gun ons even die lol, straks vertrekken we weer keurig. Achja, het zij zo. Ik merk dat de kou me minder opstandig maakt. Die warme auto spreekt me eigenlijk wel aan en bovendien komen we nu ook nog eens op andere stekken. Ben eigenlijk wel benieuwd hoe het daar is.

De laatste vis nog snel op de foto

Toch blijkt die verdere zoektocht geen succes. We doen twee stadjes aan en vissen daar zonder succes met z'n drieën heel wat water af. Gelukkig is de sfeer erg goed en wordt er veel gelachen. Daar doen we het natuurlijk ook voor. In het stadje vinden we meer beschutting en komt de subtiele visserij eigenlijk beter tot z'n recht. Ik voel weer precies wat m'n shadje doet. Dat geeft meer vertrouwen. Hoewel we geen vis vangen, vermaak ik me behoorlijk.

De fuut, een typisch Nederlandse watervogel

Dan nadert het einde van de dag. We realiseren ons dat het tijd is om keuzes te maken. Als straks de schemering inzet kan het plotseling over zijn. Wat gaan we doen? We besluiten nog één stek aan te doen en ons daar volledig op toe te leggen.
Of toch niet? Je hebt wind, veel wind en je hebt deze omstandigheden. Allemachtig wat een kansloze bedoening. Om de één of andere reden heeft de wind hier veel meer vat op de jachthaven. Sanne was hier eerder en weet dat de vis er ligt. Maar waar? De jachthaven is groot en op de plek waar de vis de voorgaande keren lag treffen we nu niets aan. Normaal gesproken is het dan een kwestie van zoeken, maar dat is vandaag geen optie. De genadeloze wind maakt secuur vissen onmogelijk en dat maakt zo'n zoektocht ook zinloos. Opnieuw een dilemma. Wat gaan we doen?

Twijfels

Het is een gok. Dat en niets minder dan dat. Op die ene stek van vanmiddag hebben we vandaag de vis gevonden en we besluiten het er alsnog te gaan proberen. Op onze topstek riskeren we een nieuwe (ernstigere) represaille van de havenmeeste, maar dat hebben we ervoor over. We weten dat we niemand tot last zijn en geen vlieg kwaad doen – alleen 'n paar baarzen. Nog één keer knallen, dat is het doel.
Bij aankomst raap ik me voor een laatste keer bij elkaar. Nog een keer die auto uit, de kou in. Het lijkt een puur verstandelijke keuze en dat hoort natuurlijk niet. Het is en blijft een hobby. Ik probeer daarom mijn discipline aan te vullen met motivatie. En dat lukt. Denkend aan die prachtige vissen en heerlijke aanbeten voel ik de drive toenemen. Kom op mannen, we gaan ervoor!

Het duurt niet lang voor de baarzen los komen. Ze liggen er nog steeds en van een lunchpauze is blijkbaar totaal geen sprake. Wat heet, we vangen ons wederom klem! Een paar fraaie vissen worden gevangen en het gevecht met de kou gaat door. Bevroren lijnen, dichtvriezend geleide- ogen en een harde wind: het blijft bikkelen. Toch worden we creatief. We beginnen te experimenteren met verschillende kunstaasjes en merken al snel dat lange aasjes doorgaans beter gepakt worden. Die resulteren wel sneller in lossers, omdat de baarzen aan de staart van het aas gaan hangen. Een enkeling pakt het aas vol en dat zijn de vissen die daadwerkelijk gevangen worden. Het formaat van de vissen neemt iets toe. Het zijn nu vrijwel alleen nog lage dertigers die voor de camera poseren. Stuk voor stuk schitterende, gezonde vissen. Gert- Jan merkt het terecht op: ‘Die gaan de winter wel doorkomen.'

Strakke vis

Topplaat

Dan komt er wederom iemand verhaal halen. Dit keer blijken we echter van doen te hebben met een man die van de genuanceerde aanpak is. Hij vertelt ons dat we hier eigenlijk niet mogen vissen, maar dat hij er geen problemen mee heeft als we erop letten dat we geen boten beschadigen. Uiteraard letten we daar erg goed op en de kans dat het misgaat is miniem. We geven aan dat we hier sowieso niet lang meer zullen zijn omdat de dag op zijn eind loopt. Twee partijen die elkaar volledig begrijpen en er samen uitkomen. Respect voor elkaar. Zo kan het ook!

Imitatewormen blijven populair

Het eind van de dag is dichtbij. Gert- jan vergaat van de kou, Sanne lijkt gedreven als nooit tevoren en kan maar niet stoppen. Zelf heb ik er stiekem ook moeite mee, want we blijven maar vangen. Dit gaat nooit vervelen. Dan wint de kou het ook van mij. Ik ben door een grens gegaan en ik dat begin ik te voelen. Mijn handen voel ik nauwelijks nog en ik word apathisch. Tijd om er een punt achter te zetten. We weten Sanne om te krijgen. ‘Kom op kerel, kappen en naar huis. Het is mooi geweest!' Met een grijns gaat hij akkoord.

Eén van de laatste ijskoude stekelridders

In de auto breekt de hel los. Binnen een minuut beginnen m'n handen te ontdooien, wat resulteert in extreme pijn. Ik kan het wel uitschreeuwen maar beheers me nog net. Dit is de prijs die ik al lang kende. Alles heeft grenzen, zo ook je mooiste hobby. Ga je daar doorheen dan betaal je die prijs.

Bij Sanne en zijn vriendin sluiten we de dag af. Gert- Jan rijdt zo terug naar huis en ik doe dat per bus en trein. Eerst nog een jenevertje voor Sanne en mij. Heerlijk! We zijn het er roerend over eens dat het een gezellige dag was met een flinke uitdaging. Dit soort ervaringen vergeet je niet snel. Mooi om ze te kunnen delen met je maten. Vandaag zijn de nodige anekdotes geboren, dat is zeker! Ooit zullen we er samen hard om lachen.

Vriendelijke, ijskoude baarsgroeten!
Bard Borger