De lijn nader bekeken
Wanneer we als fanatieke baarsvissers een gesprek beginnen over onze hobby, gaat het al snel over het kunstaas. Vol enthousiasme barsten we los over pluggen, spinners, shads en ga zo maar door. Ook hengel en molen zijn vaak het onderwerp van gesprek en tenslotte vertellen we natuurlijk graag over onze mooiste vangsten. Dat we het zelden of nooit over de lijn hebben is eigenlijk erg raar, gezien het belang ervan. Het is het enige dat ons verbindt met de vis! Tijd om ook dit deel van onze uitrusting eens onder de loep te nemen.
Tegenwoordig hebben we als vissers de keuze uit veel verschillende lijnen, elk met specifieke eigenschappen. Het meest belangrijk voor ons als kunstaasvissers is het onderscheid tussen nylon en gevlochten lijn. De laatstgenoemde soort bestaat sinds een aantal jaren en is in korte tijd razend populair geworden binnen de kunstaasvisserij. Nylon is er inmiddels vrijwel helemaal door verdrongen, maar wordt nog steeds gebruikt.
Het belangrijkste verschil tussen nylon en gevlochten lijn is de rek die in de lijnen zit. Terwijl nylon een behoorlijke rek bezit, geeft gevlochten lijn geen millimeter prijs. De bijnaam ‘touw' voor deze lijnsoort is daarmee zeer begrijpelijk. Een tweede verschil tussen nylon en gevlochten lijn is de verhouding tussen trekkracht en diameter. Nylon heeft een grotere diameter dan gevlochten lijn bij dezelfde trekkracht.

De moderne roofvisser kan haast niet meer zonder dyneema
Wat kunnen we als kunstaasvissers met deze eigenschappen? Wat betreft de rek is het verhaal vrij eenvoudig: om goed contact te kunnen houden met ons kunstaas, zeker wanneer dit zich op grote afstand van ons bevindt, heeft gevlochten lijn de voorkeur boven nylon. Met die laatste lijnsoort voelen we bijvoorbeeld de actie van een plug niet of nauwelijks meer. Ook het verschil tussen stenen op de bodem of een baars die ons plugje aanvalt is ook nauwelijks te voelen.
Het ontbreken van rek in gevlochten lijn heeft echter ook een nadeel. Wanneer een vis is uitgedrild en de kant nadert, wordt het stuk lijn tussen de hengeltop en de vis steeds kleiner. Hiermee neemt de rek die nodig is om klappen van de vis op te vangen ook steeds meer af, wat tot gevolg kan hebben dat de vis ons kunstaas lost. Zeker baars gedraagt zich erg onrustig tijdens het drillen. Tot het allerlaatste moment blijft hij schudden met zijn kop, zo proberend zich te ontdoen van onze plug of spinner. En er moet gezegd worden dat het vaak succes heeft! Ik kan wel stellen dat 9 van de 10 baarzen die gelost worden er vlak onder de kant vandoor gaan.
Zeker bij gebruik van een stugge, korte hengel (bijvoorbeeld een verticaalhengel) is het ontbreken van rek in de lijn een groot nadeel en worden sneller vissen gelost. Dit kan echter nauwelijks als krachtig argument gebruikt worden tegen het gebruik van gevlochten lijn, omdat het zoals eerder gezegd een simpele noodzaak is om ons kunstaas optimaal te controleren. De gevlochten lijn heeft dus een praktisch nut.
Het wordt gecompliceerder wanneer we kijken naar de trekkracht van de lijn. Helaas heb ik moeten constateren dat veel vissers de komst van de gevlochten lijn simpelweg hebben beschouwd als een mogelijkheid om zeer zwaar te gaan vissen. Zo zwaar dat er van hengelsport soms haast geen sprake meer is. Snoeken worden binnengetakeld alsof het niets is, karpers krijgen geen kans meer op een waardig gevecht. Het fenomeen ‘dril' raakt erdoor verschraald.
Dat mensen een sterke lijn belangrijk vinden is begrijpelijk, want niemand verspeelt graag vis. Maar de voordelen van een dunne lijn worden vergeten. Soms kent men ze ook gewoon niet, of, erger nog: men staat er niet voor open. Een reden temeer dus om die voordelen eens de revue te laten passeren.
Ten eerste werp je met een dunnere lijn verder. Een dikke lijn vangt veel meer wind dan een dunne en maakt een nauwkeurige worp daarom soms erg lastig. Ook wanneer de lijn door de geleideogen van de hengel schiet ondervindt hij weerstand. Hoe dikker de lijn, hoe groter die weerstand is. Je merkt het verschil wel als je met lichte plugjes werpt! Wij als baarsvissers vissen vaak met licht kunstaas en dus is het belangrijk dat onze lijn tijdens de worp zo makkelijk mogelijk door de geleide-ogen schiet.
Ten tweede heeft een gevlochten lijn de eigenschap om te gaan drijven op het water. Een drijvende lijn heeft als groot nadeel dat ons kunstaas aan diepte verliest wanneer we het binnenvissen. Bovendien ontstaat er hierdoor snel en bocht in de lijn tussen de hengeltop en het kunstaas, waardoor we niet meer goed contact houden met het kunstaas. Hoe lichter dat kunstaas is, hoe meer last we hiervan hebben. En hoe dikker de gevlochten lijn, hoe groter het effect van dit nadeel.
Het derde voordeel van een dunne lijn is het feit dat we er de actie van ons kunstaas beter mee voelen. Een dikke lijn ondervindt namelijk niet alleen boven, maar ook onder water meer weerstand. Hoewel het verschil in weerstand onder water minder groot is dan boven water, speelt het wel mee en moet het gezien worden als een nadeel.
Tenslotte kan er van een dunne lijn meer op een spoel dan van een dikkere. Dit is met name handig omdat de rand van de spoel minder snel vrij komt bij gebruik van een dunnere lijn. Steekt die rand teveel uit ten opzichte van de lijn, dan ondervindt de lijn -alweer- weerstand tijdens de worp. En het is nu wel duidelijk dat we dit te allen tijde willen voorkomen.
Een dunne lijn geeft dus de voorkeur boven een dikke. En omdat gevlochten lijnen zo onvoorstelbaar sterk zijn is het niet nodig je druk te maken over de trekkracht. Zeker niet wanneer je op baars vist. Als je bedenkt dat een goede gevlochten lijn van 08/00 mm een trekkracht heeft van 8 pond, dan maak je je toch geen zorgen meer? En er was ook nog de slip, weet je nog? Die wordt vaak vrijwel helemaal dicht gedraaid en vervolgens vergeten. Belachelijk, want het is een noodzakelijk onderdeel van onze molen.
Maar terug naar het nylon. Wat biedt deze lijnsoort ons nog voor voordelen? Dat zijn er erg weinig en om eerlijk te zijn maak ik er zelfs geen gebruik meer van bij het kunstaasvissen. De nadelen van nylon vind ik veel te zwaar wegen. Ik som ze nog eens op:
- te veel rek
- te lage trekkracht
- bij knopen zeer kwetsbaar
Een ander nadeel ondervinden we bij het gebruik van spinners. Nylon gaat dan vaak meedraaien. Dit is slecht voor de lijn, maar ook voor de actie van de spinner. Een groot nadeel dus. In mijn ogen is nylon al met al een prima lijnsoort voor andere takken van de hengelsport. Voor het kunstaasvissen gaat mijn voorkeur uit naar gevlochten lijn.
Tot slot nog een aantal praktische tips bij het gebruik van gevlochten lijn.
- Zorg voor een goed, scherp schaartje. Dit is echt onmisbaar. Er zijn speciale schaartjes te krijgen voor gevlochten lijn.
- Let erop dat je hengel zogenaamde SIC- geleideogen heeft. Heeft de hengel deze niet, dan kan de lijn gaan insnijden in de ogen, bijvoorbeeld tijdens een stevige dril. Vrijwel alle moderne hengels zijn voorzien van SIC- ogen, maar let er toch goed op. Vraag het desnoods na aan de hengelsportwinkelier.
- Maak je een knoop, maak die dan goed nat (bijvoorbeeld met speeksel) voordat je de knoop aantrekt. Behandel de lijn ook als een dunne nylon lijn. Dus: als je normaal gesproken 7 wikkelingen maakt bij een knoop, maak er dan bij gevlochten lijn 10 tot 12. Doe je dat niet, dan kan de knoop losraken. Gevlochten lijnen laten zich namelijk niet gemakkelijk knopen.
- Vriest het, stap dan meteen over op nylon! Gevlochten lijnen nemen namelijk water op, en wanneer dat bevriest kun je de gevolgen wel raden. Je lijn slijt erdoor en ook de molen wordt er niet vrolijk van. Spaar je materiaal!
- Let erop dat gevlochten lijnen makkelijk insnijden in je handen en vingers. Ben je genoodzaakt de lijn stuk te trekken omdat je vastzit, doe dit dan door de lijn bijvoorbeeld eerst om een tak te wikkelen. Hiermee voorkom je zeer lelijke verwondingen.

Een speciaal dyneemaschaartje is wel zo handig
Ik sluit mijn artikel af met de kern van mijn verhaal: als kunstaasvisser is de keuze tussen gevlochten lijn en nylon snel gemaakt. Met gevlochten lijnen houden we de beste controle over ons kunstaas en dat is een noodzaak. Vis altijd zo licht mogelijk en vergeet in vredesnaam die slip niet. Koop ook het liefst meteen een goede molen met een goede slip. Dit in combinatie met een dunne gevlochten lijn en een goede hengel geeft je ook op de langere termijn meer visplezier. En daar gaat het om!
Vriendelijke groeten,
Bard Borger
|